walked once, and now does not walk but seems like a person just gone

Δεν είμαι αυτός που νομίζετε. Κατά καιρούς μου έφταναν πληροφορίες σχετικά με την υποτιθέμενη ταυτότητα του διαδικτυακού προσωπείου μου, κάποιες μάλιστα από γνωστούς μου που μου έλεγαν να με διαβάσω γιατί γνωρίζουν από σίγουρη πηγή ότι είμαι ο τάδε. Σε μερικούς αποκάλυψα την πικρή αλήθεια, σε μερικούς όχι, γιατί μου άρεσε το παιχνίδι αυτό της ανωνυμίας, ψευδωνυμίας, ημιεπωνυμίας.

Μετά έξι μήνες αισθάνομαι πια ότι το όνομα George Le Nonce είναι πολύ πιο πραγματικό από το αληθινό μου, καθώς το όνομα Le Nonce το ξέρουν κυρίως όσοι δεν με ξέρουν προσωπικά, ενώ το πραγματικό μου όνομα το ξέρουν κυρίως, αν όχι αποκλειστικά, όσοι με ξέρουν προσωπικά. Παρ΄όλα αυτά, αυτοί που ξέρουν το Le Nonce εξ όσων γράφω αυτούς τους έξι μήνες στα μούτρα, και διαβάζουν πράγματι αυτά που γράφω και όχι αυτά που θα ήθελαν να γράφω, με ξέρουν πολύ καλύτερα από όσους με ξέρουν προσωπικά στην εξωδικτυακή μου ζωή. Γιατί ο Le Nonce είναι πολύ αποκαλυπτικότερος, σε όλα τα επίπεδα, από τον πραγματικό Γιώργο – αυτό είναι μέρος του παιχνιδιού της ψευδωνυμίας, που δεν είναι ακριβώς ψευδωνυμία, αλλά χτίσιμο ενός προσωπείου, που κατέληξε τόσο λεπτομερές, ώστε να είναι πιο αληθινό από το πρόσωπο του οποίου αρχικά αποτελούσε το εκμαγείο.

Είναι, νομίζω, αναπόφευκτο, όσο ρεαλιστικές και αν είναι οι αφηγήσεις, ακόμη και αν η πρόθεση πίσω τους είναι αυτοβιογραφική, να δημιουργούν, ειδωμένες συλλογικά, ένα πρόσωπο κατά τι ή κατά πολύ διαφορετικό από το πραγματικό πρόσωπο του αφηγητή. Στο ιστολόγιο αυτό, καθώς είναι εξ ορισμού εσωστρεφές, έχω αφηγηθεί σχεδόν όλη τη ζωή μου, παρελθούσα και παρούσα, αληθινή και ονειρική, πραγματική και φαντασιακή, με πολλές κουραστικές λεπτομέρειες. Έχω επίσης κατά καιρούς διατυπώσει σκέψεις, απόψεις, σχόλια που θα διατύπωνα, με τον ίδιο τρόπο, και σε μια συζήτηση πρόσωπο με πρόσωπο με κάποιο φίλο ή με κάποιον άγνωστο.

Το ερώτημα είναι ποιος είναι αυτός που αφηγείται, εκφράζει, σκέφτεται ή φαντάζεται σε αυτό το ιστολόγιο. Ένας ερασιτέχνης της γραφής, 39 ετών, ονόματι Γεώργιος Βουρδάμπαχης ή ένα προσωπείο της γραφής, απροσδιόριστο, φασματικό, ονόματι George Le Nonce? Η αγαπημένη μου δοκιμιογράφος, Τζίνα Πολίτη, διηγείται σε ένα κείμενό της που διάβασα πρόσφατα πώς συναντά κατά καιρούς πρόσωπα της λογοτεχνίας – με ιδιαίτερη αδυναμία στη Molly Bloom και το Finnegan, αν θυμάμαι καλά. Αλλά και η ίδια, σε αυτό το κείμενο, δεν είναι βέβαια η ομότιμη καθηγήτρια Τζίνα Πολίτη, ούτε η καθηγήτρια Αναγνώστου (έτσι ονομάζει την ηρωίδα), και ούτε η Πολίτη ούτε η Αναγνώστου συναντά τον Finnegan, τον Finnegan συναντά το υποκείμενο της αφήγησης, το οποίο οπωσδήποτε είναι ένα εκμαγείο της, αν και η ίδια είναι εν ζωή.

Γνωστό το θέμα και καθόλου πρωτότυπη η συζήτηση: ο συγγραφέας όταν δεν συγγράφει – ο συγγραφέας όταν συγγράφει – ο αφηγητής – ο κεντρικός ήρωας – το υποκείμενο της αφήγησης – οι φωνές της αφήγησης. Οι αλληλεπικαλύψεις, οι συναντήσεις, οι διαστροφές, οι ανατροπές, οι καταργήσεις και οι αναγεννήσεις όλων αυτών των προσώπων ή μη-προσώπων έχουν απασχολήσει εδώ και δεκαετίες τους θεωρητικούς της λογοτεχνίας.

Έχω, όμως, την αίσθηση πως στα ιστολόγια τα πράγματα είναι ακόμη πιο μπλεγμένα…

Είναι μεγαλύτερη, μου φαίνεται, η πραγματική εμπλοκή του ιστολόγου στο ιστολογείν παρά του συγγραφέα στη γραφή. Γιατί το ιστολογείν είναι συνήθως πιο πρόχειρο, με την έννοια του λιγότερο σχεδιασμένου και λιγότερο μόνιμου, αλλά και σαφώς πιο διαδραστικό. Η ταυτότητα του ιστολόγου (όπως και αν ορίσουμε τον ιστολόγο) χτίζεται όχι μόνο από τη θεματολογικές και ειδολογικές κατηγορίες στις οποίες τοποθετεί τα ιστολογήματά του, τον τρόπο με τον οποίο γράφει στο ιστολόγιό του, τη μορφή την οποία επιλέγει για το ιστολόγιό του, την εικονογράφηση για την οποία φροντίζει και, σε κάποιες περιπτώσεις, τη μουσική υπόκρουση, αλλά και από τα σχόλια που αφήνει σε άλλα ιστολόγια, από τις προτιμήσεις που εκφράζει προς άλλα ιστολόγια, τους συνδέσμους τους οποίους προβάλλει και γενικά τις δικτυακές κοινότητες στις οποίες συμμετέχει.

Η ασάφεια των φωνών πολλαπλασιάζεται, γιατί οι δυνατότητες είναι περισσότερες. Και ενώ, ως προς το ίδιο το κείμενο, ισχύουν τα ίδια που ισχύουν εν γένει για τη γραφή, επομένως οι διαφορετικές φωνές είναι ούτως ή άλλως παρούσες, το μέσο επιβάλλει μιαν ακόμη μεγαλύτερη πολλαπλότητα και ακόμη μικρότερη δυνατότητα διάκρισης και καταμερισμού φωνών και φωνουμένων.

Ακόμη και όταν ο ξενιστής του ιστολογίου επιτρέπει στον ιστολόγο τις κατηγοριοποιήσεις των ιστολογημάτων, όπως επιτρέπει εδώ το wordpress, η αμφιθυμία της ομαδοποίησης είναι αναπόφευκτη. Εγώ, ας πούμε, οδηγούμαι κατά καιρούς στην προσθήκη νέων “κατηγοριών” ιστολογημάτων, ώστε να δώσω κάποια κατευθυντήρια γραμμή αναγνώσεως, αλλά μοιραία οι κατηγορίες είναι αμφίσημες και ανεπαρκείς: πόσο και τίνος “προσωπικά” μπορεί να είναι, για παράδειγμα, κείμενα που δημοσιεύονται από έναν άγνωστο για να διαβαστούν από άλλους αγνώστους; κατά τί διαφέρουν οι vignettes από τα παραληρήματα; κατά τί διαφέρει το “ανάγνωσμα” για τον Εωσφόρο της οδού Καψάλη από τα υπόλοιπα αναγνώσματα;

Αυτό που προσπαθώ να πω είναι ότι οι φωνές, τα κείμενα, τα θέματα μπλέκονται ακόμη περισσότερο σε ένα μέσο τόσο ελεύθερο και τόσο διαδραστικό όσο το διαδίκτυο. Και δεδομένης της ύπαρξης του monitor, και της πίστης πολλών από εμάς σε αυτό, η αλληλεπίδραση αυξάνεται και επηρεάζει τις ταυτότητες που ανακύπτουν μέσα από τα ιστολογήματά μας.

Εδώ είναι λοιπόν το στοίχημα – πόσο μπορεί να αντέξει μια ταυτότητα σαν αυτή του George Le Nonce? Πόσο ζουν τα διαδικτυακά φαντάσματα; Και πώς αναπτύσσονται;