ἐὰν δὲν ἔχουν ἄρωμα θὰ χύσουμ’ εὐωδία

Τα αληθινά πρόσωπα, όπως και τα αληθινά άνθη, έχουν το θλιβερό ελάττωμα ότι μαραίνονται. Επιλέγει κανείς το σωστό βάζο, τη σωστή ανθοστήλη, στολίζει τα ευωδιαστά λουλούδια που μόλις έχει προμηθευτεί ή, αν ζει κοντά στη φύση, που μόλις έχει κόψει, και σε πολύ λίγες μέρες έχουν μαραθεί, έχουν πεθάνει και κρέμονται τα νεκρά μέλη τους από την άκρη του βάζου, και πέφτουν τα ξερά πέταλα στο πάτωμα.

Ενώ οι εικόνες των ανθέων, όπως οι εικόνες των προσώπων, συλλαμβάνουν μια μόνο στιγμή, κατάλληλα φωτισμένη, με τεχνητά ευχάριστο τρόπο, και η αποτύπωση της επιτηδευμένης ομορφιάς μένει πάντα ίδια, χωρίς να ανησυχεί κανείς για τη φθορά, τη φθίση, τη γήρανση, το μαρασμό, το θάνατο. Οι εικόνες έχουν το εξαιρετικό προσόν ότι δεν πεθαίνουν.

Ακόμα καλύτερα τα τεχνητά άνθη. Και από αυτά, τα ωραιότερα είναι οπωσδήποτε όσα είναι φτιαγμένα από μετάξι, καθώς διατηρούν μια ανάμνηση της φυσικής τους καταγωγής και μια αίσθηση λεπτής αφής, ενώ είναι, βεβαίως, ψεύτικα. Το είδωλο των ανθέων από μετάξι μέσα σε έναν περίτεχνο βενετσιάνικο καθρέφτη δεν θα μπορούσε ποτέ να συγκριθεί με τη θέα των αληθινών λουλουδιών, που πλήρη αισχρών σκουληκιών πεθαίνουν καθημερινά σε κήπους και δάση.

Τα πρόσωπα μαραίνονται εξίσου. Ενώ τα προσωπεία, τα φαντάσματα, τα είδωλα ανθρώπων που ήταν μια φορά – πλάθονται με τον τρόπο που θέλει κανείς. Όποια απόχρωση θέλει κανείς τους δίνει. Τα χρώματά τους προέρχονται από μία παλέτα, όχι από τις επισφαλείς αποφάσεις της φύσης. Και μένουν ίδια για πάντα, δεν υπόκεινται στους νόμους της φθοράς. Δεν πεθαίνουν. Ζουν κάπου αλλού, κάπως αλλιώς. Σύμφωνα με τη θέλησή σου, σύμφωνα με την τέχνη της δημιουργίας τους.

Η σύγκριση τελικά δεν γίνεται μεταξύ του προσώπου και του προσωπείου. Όπως δεν γίνεται σύγκριση μεταξύ των τεχνητών και των φυσικών ανθέων. Η μόνη δυνατή σύγκριση είναι μεταξύ των ανθέων και του περιβάλλοντος χώρου – εξετάζει κανείς αν είναι κατάλληλο το βάζο για τα συγκεκριμένα άνθη, αν τα χρώματα ταιριάζουν με τα χρώματα του δωματίου, αν τα κάδρα που βρίσκονται κοντά τους, και κυρίως οι κορνίζες των κάδρων, ταιριάζουν με τα πέταλα των ανθέων.

Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο εξετάζει κανείς τα προσωπεία. Τα συγκρίνει όχι με τα πρόσωπα αλλά με τον περιβάλλοντα χώρο. Φροντίζει για τη λογική συνέπεια, την εσωτερική συνοχή των προσωπείων, αδιαφορώντας για τη σχέση τους με τον κόσμο έξω από αυτά. Έξω από αυτά υπάρχουν μόνο τα φθαρτά πρόσωπα. Τα προσωπεία οφείλουν να ταιριάζουν το ένα με το άλλο, να ταιριάζουν με τους χώρους, με τα τεχνητά αρώματα, με τις περιρρέουσες λέξεις. Και να μένουν άφθαρτα.

Only through time time is conquered

Για να γιορτάσει τα γενέθλιά του αποφάσισε να παρακολουθήσει, για πολλοστή φορά, κάποια παράσταση της Traviata. Δύσκολο πράγμα, μες στο καλοκαίρι, αλλά έπρεπε να τα καταφέρει. Βρήκε τελικά μια παράσταση σε μια άγνωστη όπερα στη Σλοβενία.

Ποτέ δεν είχε κάνει πάρτυ γενεθλίων, καθώς οι περισσότεροι αγαπημένοι φίλοι βρίσκονταν πάντα σε διακοπές την ημέρα εκείνη. Αλλά έβρισκε τρόπους να γιορτάσει πιο ιδιωτικά. Αυτή τη φορά, πλησιάζοντας όσο δε γίνεται περισσότερο την τέταρτη δεκαετία της ζωής του, του φάνηκε ταιριαστό να απολαύσει τα πάρτυ της Βιολέττας, που είχαν ακριβώς όση μεγαλοπρέπεια έπρεπε.

Η σοπράνο δεν ήταν σπουδαία, ούτε όμως και κακή. Όπως πάντα, έκλαψε στο Parigi o cara. Όχι όμως στο Se una pudica vergine.

Φεύγοντας από την όπερα, επέστρεψε στο ξενοδοχείο, άνοιξε ένα μπουκάλι σαμπάνια, έβαλε ένα CD με την Callas στο Addio del passato και πέθανε. Ήταν ο μόνος τρόπος για να νικηθεί ο χρόνος πριν αρχίσει η επόμενη δεκαετία.

,

As thine, all thine, and nought of me

Ετοίμασε το πρόσωπό σου. Θα βγούμε. Θα σε δουν άνθρωποι, δεν είναι δυνατό να τους παρουσιαστείς έτσι. Δεν επιτρέπεται. Τα σημάδια σου χρειάζονται μία ικανή δόση concealer. Και τα χείλη σου θα πρέπει να είναι κόκκινα και λαμπερά και σαρκώδη, είναι προσβλητικό να κυκλοφορείς με αυτά τα αναιμικά, τα σχεδόν ανύπαρκτα χείλη που φοράς εδώ μέσα.

Έτσι μπράβο. Κανένα σημάδι δε φαίνεται πια, καμία ουλή, καμία ρυτίδα. Είσαι σχεδόν καθώς πρέπει. Το μόνο που μένει είναι να προσέξεις την έκφρασή σου – η συνηθισμένη είναι μάλλον ακατάλληλη. Αφαίρεσε κάθε υπόνοια αίσθησης ανωτερότητας από τα μάτια σου. Μη σουφρώνεις τα φρύδια. Και φρόντισε τα άκρα των χειλιών σου να κατευθύνονται προς τα πάνω, να σχηματίζουν ένα μόνιμο προσηνές χαμόγελο. Αλλά με τακτ. Όχι να φαίνεται σαν να έχει παραλύσει από το botox το πρόσωπό σου. Μην ανησυχείς – δεν είναι δύσκολο, κοίτα, σου έχω φέρει φωτογραφίες και βίντεο να δεις τί καλά που τα καταφέρνουν όλοι οι άλλοι εκεί έξω. Έτσι θα κάνεις και εσύ. Θα τα καταφέρεις, δεν έχω καμιά αμφιβολία, σε εμπιστεύομαι.

Μη, μην κλαις. Θα τα καταφέρεις. Ή μάλλον, κλάψε, κλάψε τώρα, όσο δεν σε βλέπουν. Γιατί ξέρεις πόσο αυστηρή τιμωρία προβλέπεται για τους ενήλικες που κλαίνε δημόσια. Καταλαβαίνω, είναι δύσκολο να ξεφύγεις από τον έμφυτο μελοδραματισμό σου. Γι αυτό δεν θα πω τίποτα σε κανέναν. Αρκεί να εξαντλήσεις τα δάκρυά σου εδώ, μεταξύ μας. Και πρόσεχε μην καταστρέψεις το πρόσωπο που μακιγιάραμε. Σε λίγο θα σε δουν. Αναγκαστικά.

Σκούπισε τα δάκρυα που μείνανε. Μην το κάνεις θέμα. Άλλωστε δεν υπάρχει λόγος να κλαις. Δεν υπάρχει πια κανείς για τον οποίο να κλάψεις. Σκέψου κάτι ευχάριστο, από το μακρινό παρελθόν ίσως. Ας πούμε, όταν ήσουν οχτώ ετών και γύριζες στο σπίτι από το σχολείο και έτρεχες στην αγκαλιά της μαμάς σου χαμογελώντας και το δέρμα σου ήταν λαμπερό και τρυφερό και σφριγηλό και δεν ήξερες πως όταν οι άνθρωποι πεθαίνουν είναι για πάντα.

Ωραία. Τελικά, ήταν καλή ιδέα αυτά τα δάκρυα. Καθάρισαν το πρόσωπό σου. Φαίνεται τώρα φυσικότερο το αποτέλεσμα. Ενώ πριν υπήρχε μια υπερβολή στο χρώμα των χειλιών σου. Αλήθεια, τώρα έχεις εξασφαλίσει πιστεύω, αν βοηθήσεις λίγο με την έκφρασή σου, την αποδοχή. Αλλά πρέπει να βιαστούμε. Περιμένουν οι άνθρωποι έξω. Περιμένουν να δουν αν είναι σωστό το πρόσωπό σου.

Όχι, δεν το πετυχαίνεις αυτό το βλέμμα της ερωτικής πρόσκλησης. Το προτεταμένο κάτω χείλος απαιτεί και την αντίστοιχη δύναμη στα μάτια και φοβάμαι ότι τα μάτια σου είναι σαν σβησμένα. Δοκίμασε να κοιτάς πιο έντονα. Ίσως αν προσθέταμε λίγο eyeliner στα κάτω βλέφαρα να ενίσχυε κάπως την απαιτούμενη εντύπωση.

Αυτό είναι! Αυτό το έντονο βλέμμα δίνει ακριβώς τη σωστή εντύπωση. Νιώθω πως θα μου τα ρίξεις. Πως ποτέ δεν έχεις πάρει ναρκωτικά. Πως δεν σου έχει πεθάνει ποτέ κανείς. Πως μόνο ο έρωτας σε ορίζει. Να μένεις μόνο στο ημίφως, για να μην καταλάβει κανείς ότι αυτό που είναι σκοτεινό είναι το πρόσωπό σου.

Here where a thousand eyes may read it too

Φυσικά σε θέλω, δεν είναι ανάγκη να ρωτάς. Ειδικά όταν τα μάτια σου με κοιτάζουν με την έκφραση του μαλωμένου παιδιού. Όταν αισθάνεσαι πως έχεις κάνει κάποια αταξία. Όταν είσαι, ή τουλάχιστον φαίνεσαι, απροστάτευτος απέναντι στις υποθετικές επικείμενες επιθέσεις μου. Όταν δεν είσαι ποιητής.

Άλλωστε, είναι από καιρό γνωστό πως ήμουν εσύ. Δεν εννοώ πως έχω βρεθεί στη θέση σου ή στην ηλικία σου, εννοώ ακριβώς αυτό που λέω: ήμουν εσύ. Διαβρώθηκα καθώς πέρασαν τα χρόνια, αλλά εξακολουθώ να θέλω αυτόν που ήμουν, με την αφελή πεποίθηση πως μπορεί να ξαναποκτηθεί.

Στην ουσιώδη σκηνή είμαστε στην εξοχή. Ή μάλλον, σε ένα άγνωστο νησί, όπου έχουμε προσγειωθεί απροσδόκητα, πέφτοντας επί πολλή ώρα από μεγάλο ύψος. Κλεινόμαστε σε ένα μικρό ασβεστωμένο δωμάτιο και σε γαμώ αργά και βασανιστικά. Νιώθω με ωδίνες τον πόνο σου.

Αμέσως μετά, είναι σαν να μην έχουμε πάει ποτέ στο άγνωστο νησί. Καθισμένοι σε ένα βαρύτιμο σαλόνι από μαύρο βελούδο, απέναντι ο ένας στον άλλο, με ένα ποτήρι κρασί ο καθένας στο χέρι, χωρίς να πίνουμε, ανοιγοκλείνουμε τα στόματά μας χωρίς να λέμε τίποτα. Αυτά που θα έλεγε ο καθένας μας είναι σαν να τα έχει ήδη πει ο άλλος.

Είναι φυσικό, αφού ήμουν εσύ και είσαι εγώ. Η διάβρωση έχει προχωρήσει τόσο, ώστε ούτε εσύ ξεχωρίζεις από εμένα, ούτε εγώ από εσένα. Επίσης, δεν πρόκειται ποτέ να απογειωθούμε, γιατί έχει ήδη προηγηθεί η πτώση στο άγνωστο νησί.

Without one ripe idea of life save what his school books taught

Αντιγράφω ανατριχιαστική είδηση από την Ιαπωνία:

Τόκυο, Reuters: Ένα αγόρι έβαλε φωτιά στο σπίτι του και σκότωσε τη μητριά του και τα δύο νεότερα αδέρφια του, από φόβο μήπως οι γονείς του ανακάλυπταν ότι τους είχε πει ψέμματα για το βαθμό του σε ένα διαγώνισμα Αγγλικών.

Το δεκαεξάχρονο αγόρι, του οποίου το όνομα δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα, πιστεύεται ότι έβαλε φωτιά στο σπίτι του στη Νάρα, στη δυτική Ιαπωνία, και άφησε τη μητριά του να πεθάνει μαζί με τον εφτάχρονο αδερφό του και την πεντάχρονη αδερφή του.

Οι γονείς του αγοριού επρόκειτο να συμμετέχουν σε μια συνάντηση με τους καθηγητές του σχετικά με τα αποτελέσματα των εξετάσεων την ίδια μέρα. Ο νεαρός είπε στην αστυνομία ότι ο πατέρας του, που είναι γιατρός, τον πίεζε υπερβολικά για καλύτερες επιδόσεις στο σχολείο.

Μάλλον διαψεύστηκαν οι ελπίδες του πατέρα ο γιος του να γίνει γιατρός κι αυτός. Και σαφώς ματαιώθηκαν όποιες ελπίδες, όποια σχέδια είχε για τα άλλα δύο, μικρότερα παιδιά, που είναι νεκρά πια.

Δεν ξέρω καθόλου τί ακριβώς οδήγησε το συγκεκριμένο παιδί στο έγκλημα, Δεν ξέρω τίποτα παραπάνω για τη συγκεκριμένη περίπτωση από όσα αναφέρει το ειδησεογραφικό πρακτορείο. Φαντάζομαι ότι ο φιλόδοξος και ευκατάστατος πατέρας θα έστελνε το γιο του σε ένα καλό σχολείο και θα τον “βοηθούσε” προσφέροντάς του επαρκή επιπλέον μαθήματα να πετύχει τις καλύτερες επιδόσεις. Φαντάζομαι επίσης ότι θα τιμωρούσε το παιδί σε περίπτωση που η βαθμολογία του δεν ήταν η αναμενόμενη. Ξέρω ότι τα τελευταία πέντε χρόνια οκτακόσιοι καθηγητές σε γυμνάσια και λύκεια της Ιαπωνίας καταδικάστηκαν διότι τιμωρούσαν τις κακές επιδόσεις δια της χειροδικίας. Υποπτεύομαι ότι στα σπίτια τους θα δέρνονται πολύ περισσότερα παιδιά.

Οι Ιάπωνες μαθητές παρακολουθούν μαθήματα από τις 8:30 ώς τις 4:00 πέντε μέρες την εβδομάδα και ώς τις 12:30 κάθε δεύτερο Σάββατο. Επιπροσθέτως, υπάρχουν φροντιστήρια, ονομαζόμενα juku, που διδάσκουν τα ίδια μαθήματα που διδάσκονται και στα σχολεία. Η διαφορά με τη χώρα μας είναι ότι στα φροντιστήρια οι μαθητές πηγαίνουν από το δημοτικό σε ποσοστό 75%. Όταν φτάνουν στο Λύκειο, παρακολουθούν δύο ειδών φροντιστήρια: το επαναληπτικό, όπου εμπεδώνουν τα μαθήματα του σχολείου, και το προπαρασκευαστικό, όπου προετοιμάζονται για τις εξαιρετικά δύσκολες εξετάσεις εισαγωγής στο Πανεπιστήμιο, τις οποίες οι Ιάπωνες μαθητές ονομάζουν χαϊδευτικά “εξεταστική κόλαση”. Φυσικά, εξετάσεις υπάρχουν και για την εισαγωγή στο γυμνάσιο και για την εισαγωγή στο λύκειο. Όσοι αποτυγχάνουν, θεωρούνται άχρηστοι. Οι πιο εύποροι μαθητές έχουν, βεβαίως, και τη δυνατότητα, επιπροσθέτως των φροντιστηρίων, να διδάσκονται και από ειδικούς ακριβοπληρωμένους καθηγητές κατ’ οίκον,

Οι ομοιότητες με το δικό μας εκπαιδευτικό σύστημα και με τις πρόσφατες εγχώριες εξελίξεις είναι προφανείς. Μου φαίνεται, όμως, ότι πιθανόν τα γιαπωνεζάκια να έχουν ακόμη χειρότερες αναμνήσεις των “καλύτερων χρόνων της ζωής τους” από τα Ελληνάκια.