ἀναγκάζεσαι νὰ βεβαιώνεις τὸ πρόσωπό σου στὸν καθρέφτη

Δυστυχώς, τα ιστολόγια είναι δημόσιος χώρος. Πιο δημόσιος από τα έντυπα και τα βιβλία, καθώς ο καθένας μπορεί να διαβάσει τα ιστολόγια του διαδικτύου. Ο ιστολόγος δεν μπορεί να επιλέξει τους ανθρώπους που θα τον διαβάσουν. Εξάλλου, όπως επιτάσσει και η κυρίαρχη ιδεολογία του πρόστυχου εκδημοκρατισμού της γραφής, θα ήταν "φασιστικό" ή "ρατσιστικό" να περιορίσει κανείς τις δυνατότητες ανάγνωσης του ιστολογίου του σε αυτούς οι οποίοι γνωρίζουν ανάγνωση.

Ακόμα χειρότερα, στην περίπτωσή όσων ιστολόγων έχουν ελεύθερα τα σχόλια, ο καθένας μπορεί να σχολιάσει αυτά που οι άλλοι έγραψαν. Η κριτική ασκείται με ή χωρίς (και συνηθέστερα χωρίς) εφόδια, με ή χωρίς (και συνηθέστερα χωρίς) αισθητική, με ή χωρίς (και συνηθέστερα χωρίς) προηγούμενη ανάγνωση του κειμένου που τίθεται υπό κρίση. Ακόμη και αν ο ιστολόγος επιχειρήσει την ελάχιστη αισθητική αυτοπροστασία κλείνοντας ή ελέγχοντας τα σχόλια, ο καθένας μπορεί να ξεκινήσει ένα δικό του ιστολόγιο όπου απαντά ό,τι μπορεί και ό,τι νομίζει.

Υπάρχει, βεβαίως, πάντα η λύση της περιορισμένης "έκδοσης" του ιστολογίου: μπορεί πάντα κανείς να περιορίσει την πρόσβαση απαιτώντας την εισαγωγή κωδικού. Αυτοί οι οποίοι επιθυμούν να έχουν πρόσβαση στο ιστολόγιο θα έπρεπε, σε αυτήν την περίπτωση, να ζητήσουν με ένα ηλεκτρονικό μήνυμα τον κωδικό από τον ιστολόγο, ο οποίος θα έκρινε κατά περίπτωση εαν ο επίδοξος αναγνώστης είναι επαρκής και θα έδινε, ή θα αρνείτο, τον κωδικό.

Αυτό όμως θα αντέκειτο τόσο στην επιθυμία του ιστολόγου για πάνδημη αναγνώριση όσο και στην κυρίαρχη ιδεολογία του πρόστυχου εκδημοκρατισμού της γραφής στην οποία σύσσωμο έχει υποκύψει το διαδίκτυο. Επιπλέον, και κυρίως, πιθανόν να απέκλειε αναγνώστες ιδανικούς οι οποίοι δεν μπήκαν στον κόπο να αιτηθούν κωδικού.

Είναι αναπόφευκτο, επομένως, στα πλαίσια του ιστολογείν, το παιγνίδι των αέναων παρανοήσεων και των συνεχών συμβιβασμών: δεν γράφεις (πια) αυτό που θέλεις να γράφεις, δεν γράφεις για να χτίσεις το πρόσωπό σου, γράφεις για να επιβεβαιώσεις το πρόσωπο που νόμιζες ότι είχες χτίσει. Η γραφή είναι πάντα απροστάτευτη και πάντα μετέωρη – η επιβίωσή της εξαρτάται από την ευγένεια των ξένων.

Το ερώτημα, με διαφορετικά συμφραζόμενα, έχει τεθεί εκατοντάδες φορές, και συχνά με όρους σχεδόν ανεπίδεκτους παρανοήσεων: τέχνη για τη μάζα ή τέχνη για τους λίγους; Ομοίως, θα μπορούσε κανείς να ρωτήσει, ιστολόγια για όλους ή ιστολόγια για λίγους; Σε αυτόν τον κήπο υπάρχουν άνθη και ζιζάνια για όλα τα γούστα: από τον υπερβατικό αισθητισμό της greek gay lolita μέχρι την προφορική αμεσότητα πολλών ιστολογίων επικαιρότητας, που δεν υπάρχει λόγος, ούτε και χώρος, να κατονομασθούν.

Αυτό που ξεχωρίζει, όμως, στην πλειονότητα των Ελληνικών ιστολογίων και ιδιαίτερα των σχολίων, και μάλιστα στο όνομα της "δημοκρατικότητας", είναι η φασιστική απαίτηση της ομοφωνίας και της ομοιομορφίας. Το φρούτο αυτό έχει ευδοκιμήσει κατά καιρούς και στην έντυπη γραφή, ποτέ όμως με τόση δύναμη, τόση επιθετική καθημερινή παρουσία όση στα Ελληνικά ιστολόγια, τα οποία φαίνεται ότι δημιουργούν σχολές ή κοινότητες, οι περισσότερες από τις οποίες αξιώνουν και απαιτούν τη συμμόρφωση προς τους άρρητους κανόνες τους.

Το θέμα δεν τίθεται ως αισθητικό αίτημα ούτε ως ανταλλαγή απόψεων. Δεν πρόκειται απλώς για το αναφαίρετο δικαίωμα του "δεν γουστάρω το ιστολόγιό σου" ούτε για το εξίσου αναφαίρετο δικαίωμα του "διαφωνώ μαζί σου". Πρόκειται για την τρομακτική καθημερινή επιβολή του "οφείλεις να ιστολογείς όπως γουστάρω εγώ και οι όμοιοί μου και να γράφεις αυτά που γουστάρω εγώ και οι όμοιοί μου". Εσχάτως, μάλιστα, προσετέθη, με δήθεν σατιρική διάθεση, και η απαίτηση "οφείλεις να γουστάρεις και να συστήνεις τα ιστολόγια που γουστάρω εγώ και οι όμοιοί μου".

Φυσικό (και θεμιτό) είναι να υπάρχουν ομαδοποιήσεις σε διάφορα επίπεδα. Αν δει κανείς, για παράδειγμα, τα αγαπημένα μου ιστολόγια εδώ δίπλα ή τις δηλωμένες προτιμήσεις μου στο μόνιτορ, θα διακρίνει κάποια κοινά χαρακτηριστικά τα οποία είτε αφορούν στην αισθητική αναζήτηση (: greek gay lolita, error, sensual monk, ζεν γρύλλος), είτε στην ποιότητα της γραφής (: isis unveiled, still ill, mirandolina, μαρκησία, old boy, raffinata, ροδιά, κοκοβιός), είτε στην καθαρότητα της έκφρασης (laputa, lazopolis, δικηγόρος, λουκρητία), είτε στην διαφορετικότητα της γραφής (eryx-t, αμβρόσιος, μαύρος γάτος). [Τα υπόλοιπα αγαπημένα μου αφήνω να τα κατανείμει ο αναγνώστης, πάντως σε κάποια από αυτές τις κατηγορίες εντάσσονται]. Είναι, νομίζω, σαφές ότι υπάρχουν και πολύ μεγάλες και εμφανείς διαφορές ανάμεσα στα αγαπημένα μου ιστολόγια. Αυτό δεν με ενοχλεί, αντίθετα με εξάπτει.

Η γενική κατάφαση, από την άλλη μεριά, προς αυτούς που κάνουν ό,τι και οι άλλοι, και η παρεπόμενη άρνηση (και συχνά κατακραυγή) προς όσους δεν συμμορφώνονται με ενοχλεί. Όπως έχω ξαναπεί, δεν έχει κανείς παρά να μη διαβάζει, να μην ασχολείται με τα ιστολόγια που δεν γουστάρει. Είναι απαράδεκτο, όμως, να απαιτεί να συμμορφωθούν με τα δικά του αισθητικά κριτήρια, τη δική του γλώσσα, τη δική του άποψη και, αν αρνηθούν, να βρίζει δεξιά και αριστερά. Αυτό εννοώ όταν μιλώ για τον πρόστυχο εκδημοκρατισμό της γραφής.

Η δύναμη του διαδικτύου και της ελευθεριότητας του ιστολογείν φαίνεται, εκ πρώτης όψεως, να είναι ακριβώς ότι δίνει στον καθένα πρόσβαση στη γραφή και στους αναγνώστες. Ο εφιάλτης είναι ότι πρόκειται για μια φαινομενική ελευθερία. Εφόσον οι παντός είδους κήνσορες δεν μπορούν να αποκλείσουν την πρόσβαση στη γραφή, λοιδωρούν, και μάλιστα με επιμονή όχλου λιθοβολούντων, την ίδια τη γραφή εφόσον δεν συμμορφώνεται στη γενική αλαλία και ακαλαισθησία.