προσδοκάσθω ὡς ὑετὸς τὸ ἀπόφθεγμά μου

Επιχαίρουμε, οι ανεξίθρησκοι και οι ανεκτικοί, ότι ψήφισε ομόφωνα η Βουλή των Ελλήνων πως εφεξής θα ανεγείρονται και θα λειτουργούν ναοί και τεμένη και ευκτήριοι οίκοι χωρίς να χρειάζεται να συμφωνήσει ο κύριος Παρασκευαΐδης. Ας αγνοήσουμε, προς το παρόν, τα ανταλλάγματα που του προσφέρθηκαν για να επιτρέψει αυτή την πρόοδο χωρίς να ανυψώσει το λάβαρο της Αγίας Λαύρας, και ας δούμε, λίγο προσεκτικότερα, τί ακριβώς εδόθη στον κύριο Παρασκευαΐδη και πόσο ανεξίθρησκο είναι, εν τέλει, το νέο νομολόγημα:

«για την ίδρυση, ανέγερση ή λειτουργία ναού ή ευκτήριου οίκου οιουδήποτε δόγματος ή θρησκείας, πλην της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ελλάδος, δεν απαιτείται άδεια ή γνώμη της οικείας εκκλησιαστικής αρχής της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ελλάδος»

«η αίτηση για τη χορήγηση άδειας ιδρύσεως, ανεγέρσεως ή λειτουργίας ναού οιουδήποτε δόγματος ή θρησκείας, πλην της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ελλάδος, υποβάλλεται απευθείας στο υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και όχι προς την οικεία εκκλησιαστική αρχή»

Ώστε όλες οι θρησκείες και τα δόγματα οφείλουν να αιτηθούν αδείας ιδρύσεως, ανεγέρσεως και λειτουργίας ναού από το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, με τη φασιστικά αυτονόητη εξαίρεση της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ελλάδος, της οποίας ηγείται ο κύριος Παρασκευαΐδης, ο οποίος και αποτελεί τη μοναδική κοσμική εξουσία την οποία η Ορθόδοξος Εκκλησία της Ελλάδος Του έχει ανάγκη, σύμφωνα με την ομοφώνως ψηφισθείσα τροπολογία.

Και εμείς οφείλουμε να χαρούμε για το μεγάλο αυτό βήμα προς την κατεύθυνση της ανεξιθρησκείας, να ευχαριστήσουμε τον κύριο Παρασκευαΐδη και τους (και τις) συν αυτώ, που επέτρεψε να ζητούν άδεια τα αλλότρια δόγματα μόνον από την κυρία Μαριέττα και το υπουργείον της, το οποίο άλλωστε είναι γνωστό τοις πάσι πώς προάγει σε κάθε ευκαιρία την ανεξιθρησκεία μας. Βεβαίως, όσο χριστιανοί και αν είναι οι άρχοντες του υπουργείου παιδείας και θρησκευμάτων, είναι αυτονόητο ότι τα θρησκεύματα επί των οποίων έχει εξουσία δεν συμπεριλαμβάνουν το θρήσκευμα του κυρίου Παρασκευαΐδη. Μόνον αυτός και η Ιερά Του Σύνοδος ορίζουν τα της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ελλάδος Του.

Η κυρία Μαριέττα θα μπορεί απλώς εφεξής να το παίζει όχι απλώς Υπουργός Παιδείας αλλά και Υπουργός Δευτερευόντων Θρησκευμάτων, καθώς το πρώτο, το επίσημο, το σπουδαίο θρήσκευμα δεν ανήκει στη δικαιοδοσία της. Αντιθέτως, εκείνη και όλοι οι συγκυβερνώντες και αντιπολιτευόμενοι υπόκεινται στη δικαιοδοσία του κυρίου Παρασκευαΐδη. Διότι, ας μην ξεχνάμε, το Σύνταγμα της Δημοκρατίας μας τίθεται "Εις το όνομα της Αγίας και Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδος" και προβλέπει ότι "επικρατούσα θρησκεία στην Ελλάδα είναι η θρησκεία της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Χριστού", με κεφαλή τον "Κύριο ημών Ιησού Χριστό" και επειδή ο τελευταίος δεν είναι πάντα διαθέσιμος να ασκήσει τα καθήκοντά του, "διοικείται από την Ιερά Σύνοδο των εν ενεργεία Αρχιερέων και από τη Διαρκή Ιερά Σύνοδο".

Ζήτω η Ανεξιθρησκεία. Καλή πρόοδο, κυρία Μαριέττα.

"Εις το όνομα της Αγίας και Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδος"

but he, too, laid his breast upon a thorn

Έχω μια αδυναμία στους ελάσσονες ποιητές. Αυτούς που οι ιστορίες της λογοτεχνίας το πολύ να αναφέρουν σε κάποια υποσημείωση. Αυτούς που, αν είναι τυχεροί, στις πολύτομες ποιητικές ανθολογίες εμφανίζονται με ένα δυό ποιήματα. Αυτούς που, αν πήραν ποτέ κάποιο βραβείο ποίησης, ήταν το βραβείο του τοπικού εξωραϊστικού συλλόγου της γειτονιάς του. Αυτούς που εξέδωσαν τις σύντομες ποιητικές τους συλλογές ιδίοις εξόδοις, δουλεύοντας σε εργασίες ψυχοφθόρες επί έτη για να συλλέξουν το απαιτούμενο ποσό. Αυτούς που σε εκατό-διακόσια χρόνια θα έχουν ξεχαστεί.

Πολλοί ελάσσονες ποιητές έγραψαν με τον τρόπο άλλων, χωρίς τίποτα να κομίσουν στην τέχνη, και γι' αυτό παρέμειναν ελάσσονες. Κάποιοι έγραψαν στίχους διαμάντια, τους οποίους αν διαβάσει κανείς χωρίς να ξέρει ποιος είναι ο ποιητής φαντάζεται ότι πρόκειται για κάποιον από τους ιδιαίτερα επιφανείς και δοξασμένους. Αλλά ακόμη και αυτοί που έγραφαν ποιήματα ασήμαντα, κι αυτοί, όπως λέει η Parker, πονούσαν, κι αυτοί έμπηξαν το αγκάθι στο στήθος τους, κι αυτοί αποσύρονταν από τις παρέες και τις συναναστροφές για να έρθουν αντιμέτωποι με τις λέξεις και το φάντασμα της ποίησης. Και η οδύνη τους ήταν μεγαλύτερη, γιατί δεν ήρθε ποτέ η πάνδημη αναγνώριση να επουλώσει τις πληγές τους.

Θα πίστευαν, όμως, φαντάζομαι, πως ό,τι και αν συνέβαινε, αυτοί είχαν χρέος απέναντι στην ποίησή τους. Σε αυτήν θα έβρισκαν παρηγοριά, ανυποψίαστοι πως η μούσα δεν τους τιμούσε όσο νόμιζαν, ανυποψίαστοι πως δεν θα έχανε η Βενετιά βελόνι αν σταματούσαν να γράφουν και μετείχαν στις κοινωνικές συναναστροφές και στην καθημερινή ζωή αντί να οραματίζονται την απατηλή μέθεξη της ποιήσεως.

Είχα γνωρίσει κάποτε μία ποιήτρια εκ των πλέον ελασσόνων. Ήταν φίλη μιας συγγενούς μου, η οποία μου είχε δανείσει την πρώτη της συλλογή, επειδή ήξερε ότι μου άρεσε η ποίηση. Εϊχα ανακαλύψει σε εκείνο το βιβλιαράκι των τριάντα δύο σελίδων ένα ποίημα που περιείχε μια εικόνα τόσο δυνατή ώστε είκοσι χρόνια αργότερα τη θυμάμαι ακόμη, αν και δεν θυμάμαι τις λέξεις του ποιήματος, Η εικόνα που περιέγραφε η ποιήτρια ήταν ενός πλοίου που βυθιζόταν. Και όταν έφτανε στο βυθό, εξακολουθούσε να βυθίζεται μέσα στην άμμο. Για πάντα.

Γνώριζα ότι η ποιήτρια είχε εκδηλώσει πριν μερικούς μήνες σχιζοφρένεια. Η συγγενής μου της είπε ότι μου είχε δανείσει το βιβλίο της και μου άρεσε (στην πραγματικότητα μου είχε αρέσει μόνο η εικόνα του πλοίου που βυθιζόταν αενάως) και η ποιήτρια συγκινήθηκε τόσο ώστε ζήτησε το τηλέφωνό μου και με κάλεσε ένα βράδυ στο σπίτι της για φαγητό. Ομολογώ ότι με την αφέλεια και τη βλακεία και την προκατάληψη των δεκαεννιά μου χρόνων φοβόμουν να πάω μόνος μου και έτσι κάλεσα τον αγαπημένο μου φίλο, που ξαναβρήκα εδώ πριν μερικούς μήνες φέροντα το ψευδώνυμο του Ιωάννη Ερανιστή, να πάμε μαζί. Της είπα ότι θα πήγαινα με ένα φίλο ο οποίος ήταν επίσης θαυμαστής της ποίησής της.  Η ποιήτρια εκστασιάστηκε.

Καθ΄οδόν έδωσα στον Ερανιστή να διαβάσει μερικά από τα ποιήματά της. Δεν του άρεσαν, αλλά τον συγκίνησε το γεγονός ότι επρόκειτο για μια ποιήτρια σχιζοφρενή. Άλλωστε, εκείνος είχε αναπτύξει πολύ νωρίτερα από εμένα ευαισθησία για αυτά τα ζητήματα και μάλιστα, μετά τη γνωριμία μας με την ποιήτρια, μου έφερνε το περίφημο περιοδικό "η ελευθερία είναι θεραπευτική" για να με μορφώσει.

Η ποιήτρια μας υποδέχτηκε με πολλή αγάπη και τρυφερότητα. Ντράπηκα για το φόβο μου. Μας σέρβιρε μπριζόλα με ρέγγα και αρχίσαμε να μιλάμε για την ποίηση. Μας έδειξε τα καινούρια της ποιήματα, τα οποία θα εξέδιδε μετά λίγες μέρες, και μας εξήγησε τους λόγους για τους οποίους ήταν παραγνωρισμένη, οι οποίοι είχαν να κάνουν με τον αδερφό της που την καταδίωκε. Ο Ερανιστής και εγώ τη διαβεβαιώσαμε ότι συμφωνούσαμε πως ήταν μια από τις μεγαλύτερες ποιήτριες όλων των εποχών.

Ξαφνικά, σηκώθηκε και μας είπε ότι έπρεπε να φύγουμε. Την καλούσε η τέχνη και έπρεπε να μείνει μόνη.

Την ευχαριστήσαμε και φύγαμε με μια πικρή αίσθηση.

"Παραλήρημα μεγαλείου, ναι, καταδίωξης, οπωσδήποτε, αλλά σχιζοφρενής; Δεν νομίζω" μου είπε ο Ερανιστής.

"Πάντως είναι παρήγορο που υπάρχουν ακόμη άνθρωποι τόσο αφοσιωμένοι στην υπόθεση της ποίησης."

 

speech is a symptom of affection

Όταν μιλάμε, τη μεγαλύτερη σημασία, αυτήν που συνήθως παραβλέπουμε, την έχει ο τόνος και η χροιά της φωνής, ο τρόπος με τον οποίο ακούγεται, το εύρος της συμμετοχής του σώματος στην παραγωγή της.

Υπάρχουν φωνές που ακούγονται κουρασμένες και άτονες από την πρώτη στιγμή που αρχίζουν να αρθρώνονται, φωνές που έχεις ήδη ξεχάσει ενώ ακόμη συνεχίζουν να παράγουν φθόγγους, φωνές επίπεδες και άχρωμες, στις οποίες ελάχιστα συμμετέχουν οι πνεύμονες και το διάφραγμα, στις οποίες το στόμα, σχεδόν κλειστό και πάντως εξίσου ανέκφραστο, δεν συμμετέχει σχεδόν καθόλου. Ακόμη και αν υπήρχε περίπτωση οι φωνές αυτές να αρθρώσουν κάτι το ενδιαφέρον, κανείς δεν θα τις άκουγε. Δικαίως, γιατί στην πραγματικότητα οι ίδιες αυτές οι φωνές έχουν παραδεχθεί πριν μιλήσουν ότι τίποτε δεν έχουν να πουν, και γι΄αυτό αρνούνται να καταβάλουν την παραμικρή προσπάθεια να ακουστούν.

Άλλες φωνές πάσχουν από την αντίθετη ακριβώς κακία, την υπερβολική προσπάθεια, την υπερβολική ενεργοποίηση όλων των οργάνων παραγωγής τους, συνήθως με σκοπό να ακουστούν σαν φωνές ανθρώπων άλλων, σημαντικότερων από αυτούς στους οποίους ανήκουν. Αρχικά, ειδικά εάν δεν είσαι σε θέση να δεις συγχρόνως τον ομιλούντα, επομένως δεν παρατηρείς τις συνοδευτικές μεγάλες κινήσεις και χειρονομίες του, μπορεί οι πρώτοι φθόγγοι να σε ξεγελάσουν, μπορεί να σε κάνουν να πιστέψεις ότι πρόκειται για αληθινή φωνή, αλλά σύντομα φτάνει στα αυτιά σου η παραφωνία των γρήγορων εναλλαγών εύρους, η ανισομέρεια των φωνηέντων, τα παράταιρα τραβήγματα των τελικών συλλαβών, οι λάθος παύσεις. Τότε όλος ο προσχεδιασμός, οι πρόβες που συνήθως έχουν προηγηθεί της εκφοράς της φωνής, πάνε στράφι. Κλείνεις τα αυτιά σου. Ανταμείβεις την προσπάθεια να σε εξαπατήσουν με τον μόνο σωστό τρόπο. Δεν ακούς τίποτα.

Οι αγαπημένες μου φωνές είναι οι πνιγμένες. Αυτές που, σε χαμηλούς τόνους, λένε αυτά που χρειάζεται, χωρίς στομφώδεις εξάρσεις, αλλά και χωρίς μονοτονία. Πρόκειται για φωνές των οποίων η ταχύτητα αλλάζει ανάλογα με το πόσο συμμετέχουν σε αυτό που αρθρώνουν, των οποίων ο ρυθμός προσαρμόζεται στα αυτιά των ανθρώπων γύρω τους, των οποίων οι παύσεις σε κάνουν να αδημονείς γιατί ξέρεις ότι ολόκληρο το σώμα του ομιλητή δονείται παράγοντας τη φωνή στις ίδιες συχνότητες που έχει αναγκάσει και το δικό σου σώμα να δονείται. Οι φωνές αυτές είναι τόσο σαγηνευτικές που πάντα η διάθεση που σου δημιουργούν είναι να τις ακολουθήσεις οπουδήποτε και αν επιχειρήσουν να πάνε. Οι φωνές αυτές ανήκουν συνήθως σε ποιητές, σπανιότερα σε καλλιτέχνες, και ποτέ σε πολιτικούς.

Οι υπέροχες αυτές φωνές ανήκουν συνήθως σε ανθρώπους που γνώρισες και αγάπησες πολύ και οι οποίοι πλέον έχουν πεθάνει. Και το αξιοπερίεργο είναι ότι όταν τους φέρνεις στο νου σου, πρώτα ακούς τις φωνές τους και μετά σχηματίζεται η μορφή τους μπροστά στα μάτια σου.

κατέφυγα στὰ ἀπρόσιτα ὅπως λαὸς ἐν διωγμῷ

Εξαπατημένος επί πολύ καιρό από την αξιοθαύμαστη ελευθερία γνωστών και φίλων, είχα πιστέψει ότι όλοι οι άνθρωποι είναι ελεύθεροι, με την έννοια ότι όλοι σέβονται την ελευθερία του διαφορετικού. Με σιγουριά κυκλοφορούσα ανάμεσα στους ανθρώπους, ανυποψίαστος πως στην πραγματικότητα με καταδιώκουν. Δεν ξέρω αν είναι θλίψη ή θυμός αυτό που με κατέκλυσε όταν αντιλήφθηκα το διωγμό. Ξέρω μόνο ότι αναγκάζομαι να κρυφτώ σε μέρη σκοτεινά και απρόσιτα και κάθε στιγμή φοβάμαι ότι θα με βρουν και θα με αφανίσουν. Και ξέρω, κατά βάθος, πως ακόμη και αν γλιτώσω, ακόμη και αν δεν με βρουν ποτέ, με έχουν αφανίσει. Θα είμαι ο επιζών, δεν θα είμαι ποτέ πια ο ζωντανός. Θα έχω επιζήσει ανάμεσα σε αναρίθμητα πτώματα ανθρώπων δικών μου και ξένων που έχουν εγκαταλειφθεί στους δρόμους, σε άδεια κτήρια, σε παραλίες. Θα περπατώ παραπατώντας ανάμεσά τους, κλείνοντας τα μάτια. Δεν θα υπάρχει κατεύθυνση ή προορισμός.

Ξαφνικά κατάλαβα ότι εγώ και οι φίλοι σου είμαστε πολύ λίγοι, δεν είμαστε αντιπροσωπευτικό δείγμα, ότι κυρίαρχη εσωτερικευμένη ιδεολογία είναι ο εθνικισμός, ο ρατσισμός, η χυδαιότητα. Κυρίως η χυδαιότητα:

• ο rock μηχανόβιος και ποιητής υπουργός που δηλώνει ότι οι πακιστανοί έχουν τις απαγωγές για εθνικό σπορ
• ο τέως καλλιτεχνικός μάνατζερ που εξαργυρώνει την ομοφυλοφιλία του με τηλεθεάσεις που του εξασφαλίζει ο ευτελισμός της ίδιας της ομοφυλοφιλίας του μέσω παρωχημένων καλιαρντών και υπονοουμένων
• η εθνική κοράκλα που δηλώνει ότι δεν επιτρέπει σε κανέναν να θίξει το δικό Της δημοκρατικό φρόνημα, το οποίο έχει αποδείξει με τους αγώνες Της
• η απαστράπτουσα τηλεδημοσιογράφος που ομιλεί και ερωτά, με χαμόγελο αυτοϊκανοποίησης, στο όνομα "του κόσμου" (ποτέ του λαού) που θέλει να μάθει
• ο εθνικός υιός που σε κάθε ευκαιρία, θεμιτή ή αθέμιτη, επιτίθεται, συμφωνώντας ακόμη και με επικίνδυνους νέστορες της πολιτικής ζωής, προκειμένου να ενισχύσει το αντιπολιτευτικό προφίλ Του, μήπως κερδίσει κανέναν πόντο στις δημοσκοπήσεις
• ο νεαρός που τρέχει κάθε μέρα στο γυμναστήριο για να χτίσει τους κοιλιακούς που θα του επιτρέψουν την ταύτιση με το αρρωστημένο πρότυπο του lifestyle και θα προσελκύσουν τις αλλοτριωμένες γκόμενες, τους αλλοτριωμένους γκόμενους
• ο επιχειρηματίας που του μασάνε εκατομμύρια οι τραγουδιάρες στα σκυλάδικα, αλλά μονίμως ξεσπαθώνει ότι δεν είναι χώρα αυτή, που πρέπει να μοιράζεσαι τα λεφτά που χύνεις αίμα να βγάλεις με το κράτος που σε καταδιώκει
• η αθώα γυναικούλα της διπλανής πόρτας που μπαίνει στον κόπο να φτιάξει μπιφτέκια με ποντικοφάρμακο για να δηλητηριάσει γάτες και σκύλους και να αισθανθεί ότι έχει και αυτή μια υπέρτατη εξουσία
• ο δήθεν αγρότης που καταγγέλλει ότι δεν του δώσανε επιχορήγηση για τις καλλιέργειες όπου απασχολεί κακοπληρωμένους ξένους εργάτες ενόσω ο ίδιος τα πίνει με ξένες εργάτριες στα μπουζούκια
• ο εύπορος ομοφυλόφιλος που τρέχει στα μπαρ τρίτης διαλογής για να θαυμάσει το εξαθλιωμένο αλβανάκι που τα βγάζει όλα και στη συνέχεια σου κάθεται για είκοσι ευρώ.
• ο οικογενειάρχης ετεροφυλόφιλος που εισάγει εξαθλιωμένες γυναίκες και τις εκβιάζει να γαμιούνται επί χρήμασι ενώ ο ίδιος παίζει τον ιδανικό πατέρα και σύζυγο και τις επισκέπτεται κρυφά για καμιά πίπα

Μέσα σε όλα αυτά, το λιγότερο που με ενοχλεί είναι η γιουροβίζον και η βέρα λάμπρου. Γιατί η γιουροβίζον και η βέρα λάμπρου είναι το αμασκάρευτο kitsch, μια όαση ευθύτητας και ειλικρίνειας μέσα στην κάλπικη ελευθερία, την κίβδηλη αποδοχή και την επίφαση σοβαρότητας που μας περιβάλλει.

Κοιτάζω προς τα μέσα γιατί δεν ξέρω πού αλλού να κοιτάξω. Γίνομαι απρόσιτος για το φόβο της χυδαιότητας. Και ξέρω ότι αυτό το πανηγύρι δεν έχει τέλος.

Der Acheron in Bewegung

Με θλίψη διάβασα την ομολογία του old boy ότι τον έχουν πραγματικά στεναχωρήσει αυτά που γράφονται εναντίον του σε κάποια ιστολόγια. Για πρώτη φορά με έκανε να σκεφτώ την πιθανότητα κάποιοι ιδιαίτερα αξιόλογοι και ευαίσθητοι ιστολόγοι να υποφέρουν ως άνθρωποι επειδή ως ιστολόγοι δέχονται τέτοιου είδους επιθέσεις. Με έκανε επίσης να σκεφτώ την πιο σκοτεινή πιθανότητα οι επιτιθέμενοι να προτίθενται ή να ελπίζουν να βλάψουν τους ανθρώπους που κρύβονται πίσω από τους ιστολόγους στους οποίους επιτίθενται.

Προσωπικά είμαι παχύδερμος, και κυριολεκτικά και μεταφορικά, και δεν μπορώ να ισχυρισθώ ότι οι γελοίες και φτηνιάρικες επιθέσεις που δέχομαι, για λόγους που μου είναι τόσο ακατανόητοι όσο είναι φαντάζομαι και στους επιτιθέμενους πλέον, με έχουν αγγίξει πραγματικά. Θλίβομαι οπωσδήποτε για την κατάντια τους, αλλά σε καμία περίπτωση δεν θα έχανα τον ύπνο μου επειδή κάποιος ιστολόγος είναι βλάκας. Και ως ιστολόγος σε καμία περίπτωση δεν θα σταματούσα να ιστολογώ επειδή κάποιος ιστολόγος δεν γουστάρει το ιστολόγιό μου. Όπως έχω ξαναπεί, οἱ ἐλαφροὶ ἂς μὲ λέγουν ἐλαφρόν.

Το ενοχλητικό αυτής της ιστορίας είναι ότι δεν είχα προβλέψει, και μάλλον πολλοί από εμάς που διατηρούμε ιστολόγια κάποιας αξίας δεν είχαμε προβλέψει, ότι η περιρρέουσα χυδαιότητα του πραγματικού κόσμου δεν θα μπορούσε ως δια μαγείας να έχει αποκλειστεί από το χώρο του διαδικτύου. Γιατί δηλαδή θα έπρεπε να μην έχουν και τα ιστολόγια το γιακουμάτο τους, τον πολύδωρά τους, τη βέρα λάμπρου τους και την ανίτα πάνια τους; Υπήρξαμε αδικαιολόγητα και ουτοπικά ρομαντικοί όσοι πιστέψαμε ότι τα ιστολόγια είναι χώρος γραφής, άποψης, γνώμης, έκφρασης και τίποτε άλλο. Το φυσικό είναι αυτό του οποίου είμαστε μάρτυρες: ο φασισμός να έχει προσβάλει και τα ιστολόγια.

Και επειδή η λέξη "φασισμός" είναι ιδιαίτερα βαρειά, ας εξηγηθώ. Διαφανής στόχος όλων αυτών των επιθέσεων είναι η επιβολή. Συνήθως τα μέσα που χρησιμοποιούνται είναι η παράφραση, ώστε να διευκολυνθεί η απόδοση αρνητικών χαρακτηριστικών, η διακωμώδηση, ώστε να υπάρχει το άλλοθι του "μα εγώ πλάκα έκανα" αν σφίξουν τα πράγματα, και η δήθεν ανατρεπτική, δήθεν ειλικρινής και ευθεία εξύβριση. Όταν κάποιος φίλος σφυρίξει στους επιτιθέμενους ότι δεν έχει ιδιαίτερη αποτελεσματικότητα αυτή η τακτική, τότε περνούν στη σοβαροφάνεια. Αλλά ακόμη και τότε, αδυνατούν να εκφρασθούν με σοβαρότητα και κοσμιότητα και πάντα παρεισφρέουν ύβρεις και χυδαιότητες.

Τί ακριβώς ενοχλεί στο ιστολόγιο του old boy ή της mirandolina ή στο δικό μου; Όποιος μας διαβάζει και τους τρεις θα έχει παρατηρήσει ότι ελάχιστα είναι τα κοινά στοιχεία μας. Ο old boy συχνά ασχολείται με την επικαιρότητα, εγώ σχεδόν ποτέ. Η mirandolina αυτοπροσδιορίζεται ως χριστιανή, εγώ ως άθεος και βέβηλος. Ο old boy και η mirandolina αυτοπροσδιορίζονται ως straight και αποφεύγουν τη σεξουαλική εικονογράφηση, εγώ είμαι gay και συχνά πυκνά εικονογραφώ το ιστολόγιό μου με πούτσες. Γιατί λοιπόν μου αρέσουν τα δύο αυτά ιστολόγια και γιατί και οι τρεις δεχόμαστε τόσες επιθέσεις;

Η απάντηση και στα δύο ερωτήματα είναι η ίδια: γιατί τα ιστολόγιά μας είναι καλογραμμένα, δεν είναι συνθηματολογικά, και οι τρεις (όπως και αρκετοί άλλοι) αφιερώνουμε κάποιο χρόνο για να γράψουμε τα κείμενα που ανεβάζουμε, και οι τρεις έχουμε καθημερινή, ή σχεδόν καθημερινή παρουσία, και οι τρεις σεβόμαστε τους ανθρώπους που μας διαβάζουν και την αισθητική τους, και κυρίως και οι τρεις έχουμε προσωπική άποψη, η οποία δεν ανήκει σε κανέναν συρμό.

Ο λόγος που μου αρέσει λοιπόν ο old boy είναι ότι γράφει καλά. Δεν είναι ότι συμφωνώ με τις απόψεις του. Και ο λόγος που μου αρέσει η mirandolina είναι ότι γράφει καλά. Δεν είναι ότι συμφωνώ με τις απόψεις της. Ομοίως, ο λόγος που δεν μου αρέσουν πάρα πολλά άλλα ιστολόγια είναι ότι τα Ελληνικά τους είναι άθλια. Και ο λόγος που με αηδιάζουν κάποια εξ αυτών είναι ότι επιπροσθέτως της εκφραστικής τους αδυναμίας πάσχουν από βλακεία, φθόνο και χυδαιότητα. Αυτό δεν σημαίνει ότι θέλω να κλείσουν, ούτε ότι θα γράφω καθημερινά εναντίον τους χωρίς καμία αφορμή. Άλλωστε, η Ανίτα Πάνια έχει και αυτή το κοινό της που την αγαπά και την εκτιμά. 

Freiheit ist immer Freiheit der Andersdenkenden, είπε η κόκκινη Ρόζα πριν εκατό χρόνια. Η μικρή αυτή φράση νομίζω ότι συλλαμβάνει όλη την ουσία του φασισμού, καθώς και του ιστολογικού φασισμού. "Οφείλετε να σκέφτεστε με τον ίδιο τρόπο που σκέφτομαι εγώ και να εκφράζεστε με τον ίδιο τρόπο που εκφράζομαι εγώ", μας λένε. "Σε αντίθετη περίπτωση, δεν θα σας αφήσω σε χλωρό κλαρί. Εγώ και οι φίλοι μου θα ασχολούμαστε καθημερινώς μαζί σας, θα σας διαβάζουμε ανελλιπώς, και στη συνέχεια θα γράφουμε τις χυδαιότητές μας εναντίον σας, διότι τίποτε άλλο δεν είμαστε ικανοί να γράψουμε."

Αν επιμένετε να μας διαβάζετε, κανείς δεν μπορεί να σας εμποδίσει. Εμείς πάντως δεν θα σας διαβάζουμε. Θα διαβάζουμε μόνο αυτά που ξέρουμε ότι θα μας δώσουν την απόλαυση του κειμένου.