ιστολόγοι ή αιμάτινες σκιές από απόσταση

I. η σιωπή

Μην ανησυχείτε, φίλοι μου, αν υποθέσουμε ότι ανησυχήσατε. Δεν πρόκειται να σωπάσω. Ούτε θέλω, ούτε μπορώ. Δεν είναι δυνατόν να σωπάσει κανείς, ακόμη και αν σβήσει για πάντα όλα όσα έχει ποτέ γράψει. Η σιωπή, στο χώρο της γραφής, όπως και στο χώρο της τέχνης, και κυρίως στη σύναψη των δύο, είναι μία αδυνατότητα.

Λέει η πολυαγαπημένη μου Sontag: «Αν ένα έργο υπάρχει κατά οποιοδήποτε τρόπο, η σιωπή του είναι μόνο ένα από τα στοιχεία του.» Και επίσης, «δεν υπάρχει ουδέτερη επιφάνεια, ουδέτερος λόγος, ουδέτερο θέμα, ουδέτερη μορφή.»

Αν ένα ιστολόγιο έχει υπάρξει, δεν υπάρχει πια η δυνατότητα της σιωπής. Ακόμη και αν το ιστολόγιο έχει σβηστεί πριν κανείς προλάβει να το διαβάσει, όπως το πρώτο δικό μου ιστολόγιο, δεν μπορεί να σωπάσει, διότι θα επιμείνει, θα επιβιώσει ως candy man, ως φήμη, ως ανάμνηση, ως συζήτηση, ως στίγμα.

Ίσως μάλιστα το σβησμένο ιστολόγιο να υπάρχει και με τον πιο κοινά γνωστό τρόπο, αποθηκευμένο σε κάποιου το σκληρό δίσκο, φυλαγμένο στα εντυπώματα του google, απηχούμενο σε άλλα κείμενα, σε άλλα λόγια, σε άλλες εγγραφές. Ο ιστός είναι κάθε άλλο παρά ουδέτερη επιφάνεια. Οι αράχνες των μηχανών αναζητήσεων πλέκουν ολοένα πυκνότερα δίκτυα πληροφοριών, καταγράφοντας λέξεις, συνδέσεις, εικόνες ολοένα ταχύτερα. Από οπουδήποτε μπορείς να βρεθείς οπουδήποτε αλλού.

Η ικανότητα της μνήμης δεν είναι πια απαραίτητη. Ο ιστός την υποκαθιστά με θρασύτητα τρωκτικού. Το ιστολόγημα είναι κάθε άλλο παρά ουδέτερη μορφή. Μία μορφή διαδραστική, τοποθετημένη στο επίκεντρο του ιστού, που επιτρέπει εικόνες, ήχους, ταινίες, που επιβάλλει σχόλια, συνδέσμους, σχολιασμούς, μια μορφή φλύαρη, που συνοδεύεται από προγράμματα έρευνας, στατιστικής, που μπορεί να σου πει ποιος, από πού, πότε, επί πόσο σε διάβασε.

Το θέμα παίζεται και παίζει παντού. Ονοματίζεται όμως με εμμονή κανθάρου από όλους σχεδόν τους ιστολόγους και κινείται στην ίδια ελάχιστη περιοχή: αυτοαναφορικότητα, επικαιρότητα, ημερολόγιο, αυτοψυχανάλυση, αυτοπροβολή, διακειμενικότητα… Ο ουδέτερος λόγος αποτελεί προφανώς μία ουτοπία. Ακόμη και μία τελεία είναι φορτισμένη. Και αν δεν είναι εκ προθέσεως, είναι εξ αποτελέσματος. Ένα σημείο στίξης μπορεί να οδηγήσει σε απανωτές αναγνώσεις, σχόλια, λόγια, κείμενα.

Μερικά από αυτά μπορεί να είναι τόσο εκτεταμένα όσο το παρόν.

Η σιωπή είναι λοιπόν αθέμιτη και αδύνατη στην ιστολογική σφαίρα. Μόνο στην άλλη μας ζωή μπορεί να σωπαίνουμε, στη ζωή έξω από το διαδίκτυο. Εδώ μέσα, μιλάμε ακόμη και όταν δεν σχολιάζουμε. Καταγράφεται η κάθε μας κίνηση. Εγώ, αίφνης, ξέρω ότι εχθές ένας άνθρωπος έψαχνε τη λέξη ζουμπουρλού στο google και προσγειώθηκε στη Ζωζώ Σαπουντζάκη, εδώ, στο ιστολόγιό μου. Έμεινε έξι λεπτά διαβάζοντας τον ύμνο προς τη Ζωζώ. Μετά έφυγε από εκεί και πήγε να διαβάσει τον ύμνο προς την Πάολα. Φαινομενικά, δεν μίλησε. Αλλά είπε αρκετά.

Εγώ, καθ’ έξιν, λέω πολύ περισσότερα. Και μέσα και έξω από την ιστολογική σφαίρα. Η λογοδιάρροιά μου είναι γνωστή τοις πάσι, αν και έχει διαφορετική γεύση στην κάθε σφαίρα ύπαρξης. Εχθές είχα πυρετό και το παραλήρημά μου φαίνεται ότι θύμιζε επικίνδυνα τα κείμενα που ανεβάζω εδώ. Ο Γ. μου είπε «άκου να σου πω, δεν είσαι στο blog σου τώρα, μίλα φυσιολογικά.»

II. το πρόσωπο του ιστολόγου

Δεν μιλάμε λοιπόν, τουλάχιστον, κάποιοι από εμάς, φυσιολογικά στα ιστολόγιά μας. Ευτυχώς.

Γιατί αυτό που μου αρέσει στα ιστολόγια είναι ότι το πρόσωπο του ιστολόγου δημιουργείται από τα ιστολογήματά του. Το σκεφτόμουν πρόσφατα, και νομίζω ότι έγραψα για αυτό, τον καιρό που έγραφα για το νόημα του προσώπου, και αυτό που ήθελα ήταν να γράψω για εκείνη τη Γαλλίδα, που υπεβλήθη σε μεταμόσχευση προσώπου, και την οποία είδα στην τηλεόραση, αλλά επειδή το θέμα ήταν επίκαιρο, και δεν μπορώ να γράφω για την επικαιρότητα. Είναι, όμως, αναπόφευκτο να μιλήσω για αυτήν αν θέλω να μιλήσω για το πρόσωπο.

Η ιστορία που διηγήθηκε η Γαλλίδα είναι η εξής: η γυναίκα αυτή περνούσε κατάθλιψη. Έπαιρνε, μάλλον, δυνατά ψυχοφάρμακα. Έπεσε λιπόθυμη στο σπίτι της. Δεν ξέρει επί πόσον καιρό έμεινε έτσι. Ξέρει, όμως, ότι όταν συνήλθε, το πρόσωπό της είχε φαγωθεί από το σκύλο της. Έλειπε το πρόσωπό της. Στη θέση του υπήρχε μία πληγή. Δεν πονούσε, βοηθούντων μάλλον και των φαρμάκων, αλλά αντιλήφθηκε την πληγή χάρη στα αίματα μέσα στα οποία ήταν βουτηγμένη. Λίγο καιρό μετά της δόθηκε η ευκαιρία να αποκτήσει ένα πρόσωπο. Να μπορέσει να εμφανιστεί ενώπιον των ανθρώπων. Γιατί οι άνθρωποι περιμένουν ότι θα δουν ένα πρόσωπο όταν συναντούν άλλους ανθρώπους.

Βεβαίως, το πρόσωπο το οποίο απέκτησε δεν είναι ακριβώς το δικό της, πάντως είναι ένα πρόσωπο. Και ας προέρχεται από μία νεκρή. Οι άνθρωποι βλέπουν πια αυτό που περιμένουν. Η ίδια δεν ξέρω πώς ακριβώς αισθάνεται. Θαυμάσια, φαντάζομαι, που μετά τόσο καιρό μπορεί να συναντά τους ανθρώπους.

Δεν ξέρω αν σκέφτεται, αν την απασχολεί, αν την ενδιαφέρει, αν ακόμη το νιώθει, πως φορά το πρόσωπο της νεκρής για να συναναστραφεί τους ζωντανούς. Πως οι ζωντανοί την αποδέχονται με το πρόσωπο της νεκρής, ενώ με την έλλειψη του δικού της την προσλάμβαναν ως εφιάλτη.

Το πρόσωπο το δικό μου, αυτό το οποίο έχω εδώ, είναι ένα συνονθύλευμα μπερδεμένων λέξεων, φράσεων, εικόνων. Δικών μου και άλλων. Μια εικόνα κατακερματισμού, αλληλοσυνδέσεων, αδιακρίτων μεταβιβάσεων και ασύλληπτης μίξης του πραγματικού και του διαδικτυακού σε βαθμό που θα ήθελα να προσεγγίζει την ανυπαρξία, που λέει και ο κοκοβιός.

Τα κίνητρά μου, όμως, για τη δημιουργία και το σερβίρισμα αυτού του προσώπου είναι εντελώς διαφορετικά από αυτά των χειρούργων που μεταμόσχευσαν το πρόσωπο της νεκρής. Δεν είναι η αποδοχή αυτό που επιθυμώ, αλλά η αγάπη. Γράφω για να αγαπηθώ, αυτό είναι το μόνο δεδομένο. Το πρόσωπο αυτό είναι ένα πρόσωπο χτισμένο για να αγαπηθεί από τους ανθρώπους που έρχονται και με επισκέπτονται. Και θέλω, βεβαίως, εξ ορισμού ανικανοποίητος, όσο περισσότερη αγάπη από όσο περισσότερους μπορώ. Δεν γράφω για να αυτοψυχαναλυθώ. Ούτε για να πω τον πόνο μου. Ούτε γιατί ο Γ. δεν με αφήνει να μιλώ στο σπίτι (άλλωστε, με διέψευσε ήδη και με καλιάρντεψε δημοσίως, δεν θα μπορούσα να επιμείνω σε αυτόν το βολικό ισχυρισμό).

Γράφω για να αγαπηθώ από αυτούς που δεν ξέρουν το άλλο πρόσωπό μου το οποίο θα μπορούσαν να αγαπήσουν. Για να αγαπηθώ, όπως λέει ο κοκοβιός, από σκιές που περιμένουν στον υπολογιστή τους να δουν τη δική μου σκιά.

Το άλλο πρόσωπο αγαπιέται αλλού, ελπίζω. Εγώ απλώς προσπαθώ να αποφύγω το διχασμό του αγαπημένου ιστολόγου και της αδιάφορης παρουσίας, ή της αγαπημένης παρουσίας και του αδιάφορου ιστολόγου. Και να κρατήσω τις σκιές στη σκιά.

Ο Νανάκος λέει, «απογοητεύομαι όταν σκέφτομαι πως υπάρχουν άνθρωποι που χρησιμοποιούν τις μύχιες σκέψεις τους για να κερδίσουν κάτι (γνωριμίες, φίλους, λεφτά κλπ).» Σκέφτηκα να διαφωνήσω, να φωνάξω ότι αναμφίβολα όλοι χρησιμοποιούμε τα πάντα για να κερδίσουμε κάτι, ιδιαίτερα δε, γνωριμίες, φίλους, λεφτά. Όλοι θέλουμε να αγαπηθούμε και για αυτό γράφουμε. Δεν είναι οι μύχιες σκέψεις μας αυτό που εκφράζουμε, είναι αυτό που θα μας κάνει να αγαπηθούμε.

Αλλά μετά πρόσεξα την επόμενη φράση του νανάκου: «Απλά νομίζω πως θα έπρεπε να υπάρχει μια νοητή γραμμή που να χωρίζει αυτό που μοιραζόμαστε από αυτό που πουλάμε». Ξέρω βεβαίως, δηλώνω προκαταβολικά, ότι τον παρερμηνεύω. Αλλά είναι κάτι που θέλω να πω, πως προσωπικά ιστολογώ για να μοιραστώ αυτό το οποίο έπλασα με σκοπό να με αγαπήσουν. Δεν ιστολογώ για να με προσέξει ο εκδότης της κάθε ασήμαντης εφημεριδούλας, ιστολογώ για να με αγαπήσει η κάθε ανύπαρκτη σκιά. Και τελικά συμφωνώ με τον νανάκο: άλλο το πρόσωπο του ιστολογίου, άλλο το πρόσωπο που πουλάω. Ίσως για αυτό αποστρέφομαι τις συναντήσεις των ιστολόγων.

Μου αρέσει, όμως, να γράφουν για μένα τα περιοδικά ποικίλης ύλης. Γιατί μπορεί να έρθουν μερικές ακόμη σκιές στο ιστολόγιό μου χάρη σε αυτά. Πουλιέμαι με αυτόν τον τρόπο; Ίσως. Αλλά δεν είναι εγώ. Είναι η ιστοσκιά μου αυτό που πουλιέται και αναπαράγεται έτσι, ως εντύπωμα, ή ως ιός, σε άλλες ιστοσκιές.

III. η απομυθοποίηση

Ξέρετε, στην πραγματικότητα (αν θέλετε να μιλήσουμε εμείς οι σκιές για αυτήν, και αν παραβλέψουμε το πρόβλημα αξιοπιστίας των σκιών ούτως ή άλλως) πολύ λίγη σχέση έχω με τον George Nonce.

Καταρχήν, είμαι φλύαρος και αντιπαθής.

Κοντός, χοντρός και φαλακρός.

Με άσπρα γένια. Με ρούχα πολύ παρωχημένης μόδας. Βουτηγμένος σε φτηνά αρώματα.

Παρ’ όλα αυτά, γραφειοκράτης. Επί οκτώ ώρες την ημέρα δίνω εντολές για πρωτοκολλήσεις και εγκυκλίους.

Ο Τ. δεν υπάρχει. Τον φαντάστηκα κάποια στιγμή και τον πρόσθεσα στο ιστολόγιό μου ως ευχάριστη νότα. Ούτε του αρέσει η Ίνα Λαζοπούλου. Προτιμά την κλασική ομορφιά της Στέλλας Μπαζοντάκου.

Ούτε η Χ., η σωτήρια συνάδελφος, υπάρχει.

Και οι γάτες μου δεν ονομάζονται Αλφρέδος και Βιολέττα. Άλλωστε, δεν έχω γάτες.

Κατοικώ με τη μητέρα μου, η οποία είναι εδώ και χρόνια σε κώμα, και μία νοσοκόμα. Κάθε βράδι, περνώ τουλάχιστον δύο ώρες με τη μητέρα μου. Της μιλώ και είμαι βέβαιος, ό,τι και αν λένε οι γιατροί, πως με ακούει. Κάποτε θα μου απαντήσει.

Δεν έχω, λοιπόν, όπως καταλαβαίνετε, το χρόνο για συναντήσεις και συνεστιάσεις. Για φίλους και διασκεδάσεις.

Και γι αυτό επινόησα τον George Nonce. Που έχει όλα όσα επιθυμώ και πολύ περισσότερα. Ο Nonce έχει ταλέντο στο γράψιμο (ενώ εγώ μόνο εγκυκλίους ξέρω να γράφω), έχει τον αγαπημένο του, έχει τεράστια σεξουαλική εμπειρία, έχει πολλά λεφτά, έχει καλή δουλειά, και έχει κατακτήσει την αγάπη τουλάχιστον ενός ιστολόγου που του έγραψε πρόσφατα «Με τρώει η αλήθεια και ο μύθος σου. Δεν συμβιβάζομαι σε αυτό που με βάζεις, στο ανάμεσα. Είναι γλυκό, αλλά δεν μου φτάνει.» O Nonce σχεδόν ερωτεύτηκε αυτόν τον ιστολόγο.

Εμένα ποτέ δεν μου έχουν μιλήσει έτσι. Ζηλεύω αρκετά, είναι η αλήθεια, και το μόνο που με σώζει είναι ότι ο Nonce είναι δικό μου δημιούργημα, αλλιώς θα έτρεχα κατεπάνω του με το ίδιο μαχαίρι που έσφαξε ο Ερανιστής τον Άμβροτο, και θα έβγαινε μετά κάποιος άγνωστός μου ιστολόγος να πει ότι εγνώριζε ποίος ήτο ο φονεύς του Nonce, και θα με εξεβίαζε, έως ότου θα αναγκαζόμουν να παραδεχθώ, ψευδωνύμως, ότι ούτε εγώ ούτε ο Nonce υπήρξαμε ποτέ, ότι ήμασταν αποκυήματα της φαντασίας του αγνώστου ιστολόγου.

Ευτυχώς λοιπόν. Που μου δόθηκε αυτή η ευκαιρία να αποκαταστήσω την αλήθεια πριν είναι αργά. Που δεν παρασύρθηκα, δεν υπέκυψα και δεν επήγα στις συναντήσεις των ιστολόγων.

Σκέφτομαι στην επόμενη συνάντηση να στείλω τον ευειδή Τ. στη θέση μου. Με τα μπλε μάτια του θα τους συγκινήσει. Λύκοι και πρόβατα θα διαγκωνίζονται για μια θέση πλάι του. Μαρκησίες και δούκισσες θα τρέχουν να του αγοράσουν τσιγάρα. Ψάρια και πτηνά θα τον κοιτάζουνε φθονερά για τη μονοπώληση της προσοχής των κυριών. Εκείνος δεν θα μιλάει. Βουβός θα διαιωνίζει το μύθο του Nonce, ενώ εγώ θα αφηγούμαι όλες τις λεπτομέρειες της συνάντησης στην κωματώδη μαμά μου.

Την επομένη, θα εορτάσω εδώ τα επινίκια, φορώντας τη μάσκα του Nonce.